Stablecoiny: cyfrowe pieniądze między kryptowalutami a tradycyjnymi finansami

Kryptowaluty są znane przede wszystkim ze swojej zmienności. Cena Bitcoina, Ethereum czy innych aktywów cyfrowych może w krótkim czasie znacznie wzrosnąć lub spaść. Właśnie dlatego może wydawać się dziwne, że jedną z najważniejszych części świata kryptowalut stały się aktywa, których głównym celem jest dokładne przeciwieństwo – utrzymanie jak najbardziej stabilnej wartości.

Po co jednak świat kryptowalut potrzebuje aktywa, którego cena nie ma się znacząco zmieniać?

Jeśli blockchain ma służyć nie tylko do spekulacji, ale także do płatności, przelewów wartości, handlu czy innych usług finansowych, warto mieć w nim coś, co działa podobnie jak tradycyjne pieniądze. Właśnie tę rolę pełnią stablecoiny.

Czym jest stablecoin

Stablecoin to token cyfrowy, którego wartość ma odzwierciedlać wartość innego aktywa. Najczęściej jest to dolar amerykański, więc jeden token ma mieć wartość w przybliżeniu jednego dolara.

Jeśli wszystko działa poprawnie:

1 stablecoin ≈ 1 USD

Takie powiązanie cenowe nazywa się peg. Jeśli cena zaczyna znacząco odbiegać od wartości jednego dolara, mówimy o depegu.

Ważne jest jednak, aby od razu podkreślić jedną rzecz:

Słowo „stable" nie oznacza „bezpieczny".

Stablecoin jedynie wykorzystuje określony mechanizm, który ma na celu stabilizację jego ceny. To, jak dobry jest ten mechanizm i jakie ryzyka się za nim kryją, zależy od konkretnego stablecoina.

Jak stablecoin utrzymuje swoją wartość

Najprostszy model działa dzięki rezerwom.

Emitent przyjmuje na przykład 1000 dolarów i w zamian tworzy 1000 tokenów cyfrowych. Jeśli następnie możliwa jest wymiana tokenów na ustalonych warunkach z powrotem na dolary, powstaje powód, dla którego ich cena rynkowa powinna pozostawać w pobliżu jednego dolara.

Pomaga w tym również arbitraż. Jeśli stablecoin jest na przykład notowany po 0,98 USD, ale można go wykupić za jednego dolara, handlowcy mają motywację do kupowania tańszego tokena. Dzięki temu rośnie popyt, a cena może wracać w kierunku jednego dolara.

Stablecoin nie jest więc stabilny tylko dlatego, że tak twierdzi jego nazwa. Musi za nim stać mechanizm ekonomiczny lub technologiczny, który rzeczywiście wspiera jego wartość.

Nie wszystkie stablecoiny działają tak samo

Właśnie tutaj powstaje największa różnica między poszczególnymi stablecoinami.

Najbardziej znane są stablecoiny zabezpieczone tradycyjnymi aktywami, na przykład USDC lub USDT. Stoi za nimi konkretny emitent i rezerwy, które mogą obejmować gotówkę, depozyty bankowe lub krótkoterminowe obligacje skarbowe.

Ten model jest stosunkowo prosty, ale oznacza, że użytkownik musi zaufać emitentowi i jego zdolności do rzeczywistego utrzymywania i zarządzania rezerwami.

Innym podejściem są stablecoiny zabezpieczone kryptowalutami. W ich przypadku rezerwy nie znajdują się w banku, lecz na przykład w smart kontrakcie. Ponieważ same kryptowaluty podlegają wahaniom, często stosuje się nadzabezpieczenie – na przykład kryptowaluty o wartości 150 dolarów mogą zabezpieczać stablecoin o wartości 100 dolarów.

Istnieją także stablecoiny algorytmiczne, które starają się utrzymać cenę głównie za pomocą bodźców ekonomicznych i relacji z innymi tokenami.

Najbardziej znanym ostrzeżeniem stał się TerraUSD (UST).

TerraUSD: kiedy stabilność zniknęła

TerraUSD miał utrzymywać wartość jednego dolara poprzez relację z kryptowalutą LUNA.

Dopóki rynek wierzył, że cały system działa, UST utrzymywał się w okolicach jednego dolara. W maju 2022 roku zaczął jednak tracić stabilność.

Ludzie zaczęli pozbywać się UST, system tworzył kolejne tokeny LUNA, a ich cena gwałtownie spadała. Im więcej LUNA powstawało, tym mniejszą miała wartość, a tym mniejsze zaufanie rynek miał do całego mechanizmu.

Powstała w ten sposób spirala, która w ciągu kilku dni doprowadziła do upadku całego ekosystemu.

Przypadek TerraUSD pokazał jedną ważną lekcję:

Nie wystarczy wiedzieć, że coś jest stablecoinem. Trzeba wiedzieć, dlaczego ma być stabilny.

Do czego wykorzystuje się stablecoiny

Stablecoiny pierwotnie zyskały znaczenie głównie przy handlu kryptowalutami.

Inwestor może na przykład sprzedać Bitcoina za stablecoin i pozostać przy tym w świecie kryptowalut, bez konieczności natychmiastowego przelewania pieniędzy z powrotem na konto bankowe.

Dziś stablecoiny wykorzystywane są także do:

• – przelewów między portfelami a platformami kryptowalutowymi,
• – płatności międzynarodowych,
• – finansów zdecentralizowanych, czyli DeFi,
• – pożyczek i zarządzania płynnością,
• – rozliczania niektórych transakcji płatniczych.

Ich główną zaletą jest połączenie stosunkowo stabilnej wartości z możliwością działania bezpośrednio na blockchainie.

Stablecoin to nie to samo co pieniądze na koncie

Jeśli mamy na koncie bankowym 1000 dolarów, a obok tego posiadamy 1000 USDC, oba salda mogą mieć niemal taką samą wartość.

Nie chodzi jednak o to samo aktywo.

Pieniądze na koncie bankowym stanowią wierzytelność klienta wobec banku i podlegają zasadom bankowym oraz mechanizmom ochronnym.

Stablecoin to token cyfrowy. Jego funkcjonowanie zależy od emitenta, rezerw, reżimu prawnego i technologii.

Podobnie stablecoin to nie to samo co CBDC, czyli cyfrowa waluta banku centralnego. Stablecoin zazwyczaj wydaje prywatna spółka lub protokół, podczas gdy CBDC wydawałby bezpośrednio bank centralny.

Stablecoiny i MiCA

W Unii Europejskiej stablecoinów dotyczy także regulacja MiCA.

Rozróżnia ona przede wszystkim token pieniądza elektronicznego (EMT), powiązany z jedną oficjalną walutą, oraz token oparty na aktywach (ART), który różni się od EMT i stara się utrzymywać stabilną wartość poprzez odniesienie do innej wartości, prawa lub ich kombinacji.

Dla zwykłego użytkownika główne znaczenie jest proste.

Jeśli token twierdzi, że reprezentuje stabilną wartość, ważne jest, aby wiedzieć, kto go wydaje, jakie ma rezerwy, jak działa jego wykup zwrotny i kto kontroluje przestrzeganie zasad.

Regulacja nie oznacza, że stablecoin nie może mieć problemów lub stracić swojej wartości. Pomaga jednak stworzyć jaśniejsze otoczenie, w którym zasady funkcjonowania są lepiej zdefiniowane.

Podsumowanie

Stablecoiny powstały po to, aby wnieść do świata kryptowalut coś, czego mu długo brakowało – stosunkowo stabilną wartość. Dzięki temu dziś służą nie tylko w handlu, ale także przy przelewach, płatnościach i w zdecentralizowanych finansach.

Jednocześnie jednak nie każdy stablecoin jest taki sam. Za jednym mogą stać rezerwy dolarowe i regulowany emitent, za innym zabezpieczenie kryptowalutowe lub skomplikowany algorytm. Ta sama cena na ekranie nie musi więc oznaczać tego samego ryzyka.

Stablecoiny są jednym z najlepszych przykładów tego, jak tradycyjne finanse i blockchain stopniowo się łączą. Dlatego przy ich ocenie najważniejszym pytaniem nie jest tylko „Ile kosztuje stablecoin?", ale przede wszystkim „Co utrzymuje jego wartość i dlaczego mielibyśmy wierzyć, że utrzyma ją także jutro?"

Ten tekst służy wyłącznie celom informacyjnym i edukacyjnym i nie stanowi porady inwestycyjnej. Aktywa kryptograficzne są zmienne i możesz stracić całą zainwestowaną kwotę.