Akcje na blockchainie: czym są tokenizowane akcje i jak mogą zmienić inwestowanie?

Obok klasycznych akcji istnieją dziś także tokeny blockchainowe powiązane z ich wartością. Na ekranie mogą wyglądać podobnie, jednak ich posiadacze nie muszą uzyskiwać tych samych praw. Tokenizacja otwiera więc nowe możliwości inwestowania, a jednocześnie wymaga zrozumienia, co inwestor faktycznie kupuje.

Co oznacza tokenizacja akcji

Tokenizacja oznacza, że aktywo lub określone prawo reprezentujemy cyfrowym tokenem na blockchainie. W przypadku akcji może to być rzeczywisty papier wartościowy wyemitowany w formie tokenizowanej, token podmiotu trzeciego zabezpieczony akcjami lub produkt syntetyczny, który jedynie odwzorowuje ich cenę.

Sama nazwa spółki ani istnienie tokena na blockchainie nie określają więc, jakie prawa uzyskuje inwestor. Decydująca jest konkretna konstrukcja prawna produktu.

Apple jako przykład różnicy między akcją a tokenem

Klasyczna akcja Apple z tickerem AAPL stanowi udział własnościowy w spółce. Token AAPLx z oferty xStocks zapewnia ekspozycję ekonomiczną na jej wartość, czyli możliwość uczestniczenia w zmianach jej ceny.

Według dokumentacji xStocks jest to certyfikat typu tracker zabezpieczony akcjami bazowymi w stosunku 1:1. Jego posiadacz nie staje się jednak bezpośrednio akcjonariuszem Apple i nie uzyskuje prawa głosu. Podobne produkty istnieją także dla innych akcji lub funduszy notowanych na giełdzie (ETF).

Jak rozwiązana jest kwestia dywidend

W przypadku klasycznej akcji inwestor może otrzymać dywidendę za pośrednictwem brokera, jeśli spółka ją wypłaci. W przypadku tokena wszystko zależy od zasad dostawcy.

W przypadku xStocks dywidendy, zgodnie z dokumentacją produktową, po potrąceniu odpowiedniego podatku u źródła są reinwestowane w kolejne akcje bazowe. Ich efekt ekonomiczny jest odzwierciedlany w pozycji tokenowej za pomocą mechanizmu określanego jako rebasing. Inwestor może więc nie otrzymać dywidendy pieniężnej na rachunek.

Co tokenizacja może uprościć

Blockchain może połączyć ewidencję, transfery i rozrachunek transakcji. Smart kontrakty, czyli programy wykonujące z góry określone zasady, mogą zautomatyzować część tych procesów i skrócić czas potrzebny do zakończenia transakcji.

Tokenizacja nie eliminuje jednak automatycznie pośredników ani potrzeby przechowywania aktywów bazowych. Także możliwość zakupu ułamka akcji nie jest sama w sobie nowością, ponieważ oferują ją również klasyczni brokerzy.

Handel poza godzinami sesji giełdowej

Blockchain działa nieprzerwanie, dlatego niektórymi tokenizowanymi produktami można, w zależności od możliwości platformy, handlować także wieczorem lub w weekend. Inwestor może reagować na informacje w czasie, gdy tradycyjna giełda jest zamknięta.

Nie gwarantuje to jednak korzystniejszej ceny. Poza głównymi godzinami handlu może występować niższa płynność, większa różnica między ceną kupna i sprzedaży oraz wyraźniejsze odchylenie od wartości akcji bazowej.

Własny portfel i wykorzystanie w DeFi

Niektóre tokeny można przenieść do własnego portfela blockchainowego. Jeśli obsługuje je odpowiednia aplikacja zdecentralizowanych finansów, czyli DeFi, mogą służyć na przykład jako zabezpieczenie przy zaciąganiu kredytu.

Te możliwości wiążą się z odpowiedzialnością za ochronę portfela oraz z ryzykami związanymi ze smart kontraktami i danym protokołem. Utrata dostępu, błędny transfer lub zatwierdzenie szkodliwej transakcji mogą spowodować stratę finansową, której nie da się łatwo naprawić.

Zabezpieczenie i ryzyko dostawcy

Token powiązany z akcją niesie zwykłe ryzyko rynkowe: jeśli cena akcji bazowej spadnie, zazwyczaj spadnie również jego wartość. Ponadto mogą pojawić się ryzyka emitenta tokena, podmiotu zarządzającego aktywami, sieci blockchain lub niewystarczającej płynności.

Informacja o zabezpieczeniu 1:1 sama w sobie więc nie wystarcza. Ważne jest, kto przechowuje akcje bazowe, czy są one wyodrębnione z majątku dostawcy i jakie roszczenie przysługuje inwestorowi w razie jego upadłości. Blockchain może potwierdzić istnienie tokena i jego transfery, ale sam nie gwarantuje egzekwowalności praw do aktywów znajdujących się poza siecią.

Regulacje i przyszłość tokenizowanych akcji

Wykorzystanie blockchainu nie zmienia automatycznie charakteru prawnego produktu finansowego. W Unii Europejskiej tokeny, które stanowią instrumenty finansowe w rozumieniu MiFID II, nie podlegają rozporządzeniu MiCA, lecz odpowiednim przepisom dotyczącym rynków finansowych.

Tokenizacja może stopniowo zmieniać przede wszystkim infrastrukturę działającą w tle inwestowania. Banki, giełdy i brokerzy mogą wykorzystywać ją do ewidencji i rozrachunku, podczas gdy klient nadal będzie dokonywać zakupów za pośrednictwem znanej aplikacji. Jej rozwój może więc odbywać się wewnątrz tradycyjnego systemu finansowego.

Podsumowanie

Tokenizowane akcje łączą rynki kapitałowe z blockchainem. Mogą przynieść szybsze transfery, automatyzację i nowe możliwości wykorzystania aktywów. Dla inwestora kluczowe pozostaje jednak rozróżnienie między posiadaniem akcji a produktem powiązanym z jej wartością oraz zrozumienie praw i ryzyk związanych z konkretnym tokenem.

Ten tekst służy wyłącznie celom informacyjnym i edukacyjnym i nie stanowi porady inwestycyjnej. Kryptoaktywa są zmienne i możesz stracić całą zainwestowaną kwotę.