Staking: Από πού προέρχονται οι ανταμοιβές;

Το staking επιτρέπει την απόκτηση ανταμοιβών για τη συμμετοχή στην ασφάλεια ορισμένων δικτύων blockchain. Δεν πρόκειται όμως για αυτόματη απόδοση από την απλή διακράτηση κρυπτονομίσματος. Οι ανταμοιβές συνδέονται με τη δραστηριότητα των επικυρωτών, τους κανόνες του συγκεκριμένου δικτύου και ορισμένες φορές και με τα τέλη συναλλαγών. Πριν από τη συμμετοχή είναι σημαντικό να γνωρίζουμε από πού προέρχονται οι ανταμοιβές, ποιος διαχειρίζεται τα κεφάλαια και πότε μπορούν να αναληφθούν.

Πώς λειτουργεί το staking

Τα blockchain που χρησιμοποιούν τον μηχανισμό Proof of Stake (PoS) βασίζονται στους επικυρωτές για την επαλήθευση των συναλλαγών. Αυτοί ελέγχουν τα μπλοκ, συμμετέχουν στην επίτευξη συναίνεσης στο δίκτυο και μπορούν να προτείνουν νέα μπλοκ. Για τη σωστή εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους λαμβάνουν ανταμοιβές, σε περίπτωση παράβασης των κανόνων όμως μπορεί να αντιμετωπίσουν κυρώσεις. Στο δίκτυο Ethereum η συμμετοχή του επικυρωτή συνδέεται με την κατάθεση ETH. Τα επιμέρους blockchain όμως χρησιμοποιούν διαφορετικούς κανόνες.

Από πού προέρχονται οι ανταμοιβές

Οι ανταμοιβές μπορεί να προκύπτουν από την έκδοση νέων μονάδων του κρυπτονομίσματος ή από μέρος των τελών συναλλαγών. Στο Ethereum, για παράδειγμα, το βασικό σκέλος του τέλους συναλλαγής εξαλείφεται με καύση, ενώ το τέλος προτεραιότητας μπορεί να αναλογεί σε αυτόν που προτείνει το μπλοκ. Επιπλέον έσοδα μπορεί να συνδέονται με τη σειρά των συναλλαγών στο μπλοκ. Το προσφερόμενο ποσοστό επομένως δεν είναι απαραίτητα σταθερό και ορισμένες φορές περιλαμβάνει και προσωρινά μπόνους του παρόχου.

Τι σημαίνουν τα APR και APY

Το APR συνήθως δηλώνει το ετήσιο ποσοστό χωρίς τη συνεχή επανατοποθέτηση των ανταμοιβών. Το APY αντίθετα λαμβάνει υπόψη την παραδοχή ότι οι ανταμοιβές που αποκτήθηκαν αποδίδουν περαιτέρω. Καμία από τις δύο τιμές δεν αποτελεί εγγύηση μελλοντικού αποτελέσματος. Σημαντικό είναι να επαληθεύσουμε τα τέλη και να διαπιστώσουμε αν η εφαρμογή εμφανίζει ακαθάριστη ή καθαρή απόδοση. Για παράδειγμα, με υποδειγματικό ποσοστό 4 % ετησίως και προμήθεια 10 % επί των ανταμοιβών, από κατάθεση 10 ETH μένει για ένα έτος καθαρή ανταμοιβή 0,36 ETH, εφόσον το ποσοστό δεν αλλάξει και δεν προκύψουν άλλα κόστη.

Περισσότερα κρυπτονομίσματα δεν σημαίνουν αυτόματα κέρδος

Οι ανταμοιβές κατά κανόνα πιστώνονται στο κρυπτονόμισμα, η τιμή του οποίου μπορεί να μεταβάλλεται σημαντικά. Αν έχουμε 100 νομίσματα των 1.000 CZK και μέσω staking αποκτήσουμε άλλα τέσσερα, αλλά η τιμή στο μεταξύ πέσει στις 700 CZK, ολόκληρη η θέση έχει αξία μόνο 72.800 CZK. Ο αριθμός των νομισμάτων μεν αυξήθηκε, η αξία σε CZK όμως μειώθηκε. Το αποτέλεσμα μπορεί να επηρεάζει και η αύξηση της συνολικής προσφοράς του συγκεκριμένου κρυπτονομίσματος.

Πώς συμμετέχουμε στο staking

Μία από τις δυνατότητες είναι η λειτουργία δικού μας επικυρωτή. Στο Ethereum για την ενεργοποίησή του απαιτούνται τουλάχιστον 32 ETH καθώς και τεχνική υποδομή. Άλλος τρόπος είναι η ανάθεση, η χρήση ενός staking pool ή μιας υπηρεσίας που λειτουργεί τον επικυρωτή για λογαριασμό του πελάτη. Στο Cardano, για παράδειγμα, η τυπική ανάθεση ADA δεν κλειδώνει τα νομίσματα και το δίκτυο δεν εφαρμόζει slashing σε αυτή την κατάθεση. Οι όροι αυτοί όμως δεν ισχύουν αυτόματα για άλλα δίκτυα. Σε έναν διαμεσολαβητή είναι ουσιώδες να γνωρίζουμε ποιος ελέγχει τα κλειδιά και ποιος φέρει τις ενδεχόμενες απώλειες.

Ρευστό staking και διαθεσιμότητα των κεφαλαίων

Ορισμένες υπηρεσίες εκδίδουν για τα κατατεθειμένα κεφάλαια το λεγόμενο liquid staking token (LST), που αντιπροσωπεύει μερίδιο στη θέση σε staking. Ένα τέτοιο token μπορεί υπό ορισμένους όρους να μεταφερθεί ή να πουληθεί, η τιμή του όμως μπορεί να αποκλίνει από την αξία του υποκείμενου περιουσιακού στοιχείου. Προστίθενται επίσης οι κίνδυνοι των smart contract και των διαχειριστών. Ούτε στο συνηθισμένο staking η ανάληψη είναι απαραίτητα άμεση: μπορεί να εξαρτάται από τους κανόνες του δικτύου, τις ουρές αναμονής και τους όρους του παρόχου.

Ποιοι είναι οι κύριοι κίνδυνοι

Εκτός από τις διακυμάνσεις της τιμής υπάρχει κίνδυνος τεχνικών διακοπών λειτουργίας, σφαλμάτων του διαχειριστή ή απωλειών λόγω παράβασης των κανόνων του δικτύου. Στο Ethereum μια σοβαρή παράβαση των κανόνων μπορεί να οδηγήσει σε slashing, δηλαδή σε αφαίρεση μέρους της κατάθεσης και τερματισμό της δραστηριότητας του επικυρωτή. Μια σύντομη διακοπή της σύνδεσης όμως δεν σημαίνει αυτόματα slashing. Όταν χρησιμοποιείται μια υπηρεσία, προκύπτει επιπλέον κίνδυνος που συνδέεται με την ασφάλειά της, τη θεματοφυλακή των κεφαλαίων και τους όρους ανάληψης.

Το staking δεν είναι το ίδιο με τον δανεισμό

Στο staking οι ανταμοιβές συνδέονται με την ασφάλεια και τη λειτουργία του δικτύου PoS. Στον δανεισμό κρυπτονομισμάτων αντίθετα η απόδοση προέρχεται κυρίως από τους τόκους που πληρώνουν οι δανειολήπτες. Πρόκειται λοιπόν για δύο διαφορετικούς μηχανισμούς με διαφορετικούς κινδύνους. Το Bitcoin, για παράδειγμα, δεν χρησιμοποιεί εγγενές Proof of Stake· αν μια υπηρεσία προσφέρει απόδοση από BTC, πρέπει να διαπιστώσουμε πώς πράγματι τη δημιουργεί.

Συμπέρασμα

Το staking μπορεί να είναι ένας τρόπος για την απόκτηση επιπλέον μονάδων κρυπτονομίσματος και τη συμμετοχή στη λειτουργία του blockchain. Το προσφερόμενο ετήσιο ποσοστό όμως αποτελεί μόνο μέρος της συνολικής εικόνας. Καθοριστικά είναι επίσης η τιμή του περιουσιακού στοιχείου, τα τέλη, ο τρόπος θεματοφυλακής, οι κίνδυνοι του επικυρωτή και η διαθεσιμότητα των κατατεθειμένων κεφαλαίων. Πριν συμμετάσχουμε στο staking, θα πρέπει να κατανοούμε από πού προέρχονται οι ανταμοιβές και υπό ποιους όρους μπορούμε να πάρουμε πίσω την κατάθεσή μας.

Το παρόν κείμενο χρησιμεύει αποκλειστικά για ενημερωτικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή. Τα κρυπτοστοιχεία είναι ευμετάβλητα και μπορεί να χάσετε ολόκληρο το επενδεδυμένο ποσό.